موضوع: الهیار بختیار
متن سند:
محل: تهران تاریخ: ۲۸/۶/۴۴
شماره: ۱۵۶۵۵/۱۲۰ الف
موضوع: الهیار بختیار
الهیار بختیار ضمن صحبت خصوصی اظهار داشته آنهائی که در فارس میجنگند از ایل قشقائی هستند و مردانه میجنگند و تمام لوازم جنگی و اسلحه از طرف دولت مصر برای ایشان فرستاده میشود و تعداد سی افسر مصری در کوههای قشقائی به افراد ایل جنگهای پارتیزانی میآموزند و گفت عنقریباً ایل بختیاری هم سروصدائی در میآید زیرا تیمسار بختیار در پاریس با ناصر قشقائی سازش نموده و مرتباً ملاقاتهای محرمانه با مقامات مصری در شهر صورت میگیرد و همین چند روز قبل ناصر قشقائی از رادیو مصر بزبان ترکی قشقائی برای عشایر صحبت کرد و گفت نترسید مردانه بجنگید باید رژیم فعلی از بین برود ضمناً ناصر قشقائی در پاریس احتیاج بپول پیدا میکند و دستور میدهد که سهمیه کارخانه قند او را در ایران بفروشند ولی این کار را نمیکنند و تیمسار بختیار دو ملیون تومان رایگان در اختیار وی میگذارد. از طرف مقامات دولتی به تیمسار پیشنهاد سفارت یکی از کشورها میشود و قبول نمیکند تیمسار بختیار اکنون با ناصر قشقائی در تماس است و چند نفر محرمانه به مصر رفتهاند تیمسار بختیار چند روز پیش برادر خود را که قبلاً یاغی بوده بنام مجید تلگرافی برای پارهای مذاکرات به پاریس خواسته بود و مطمئناً پس از بازگشت مجید جنگ ایل بختیاری شروع خواهد شد و مصریها هم کمک میدهند. چند نفری را که در فارس اعدام کردند طبق دستور آمریکا بوده که برادر ناصر قشقائی را آزاد کنند و این کار را هم کردند.
بعداً راجع به [امام]خمینی گفت آمریکا از ایشان پشتیبانی کرده و قرار بود مبلغ زیادی پول در اختیارش بگذارند ولی امام خمینی قبول نکرد و به شاهنشاه گفته شما باید بروید.2 مشارالیه اظهار داشت از طرف ارتش قسمتی از خانه و زن و بچه عشایر بمباران شده و کشور آمریکا از این امر اعتراض نموده چون که زن و بچههای آنها بیگناه هستند و شما حق ندارید به زن و بچههای عشایر کاری داشته باشید. س نظریه: اقدام مستقیم منجر به شناختن مأمور میگردد. ریاست بخش ۳۰۴
در اجرای اوامر معاونت اداره کل سوم نسخه دوم چهار فقره اطلاعیههای شماره ۱۵۶۵۲/۲۰الف-۲۸/۶/۴۴ الی ۱۵۶۵۵/ -۲۸/۶/۴۴ جهت هرگونه اقدام مقتضی به آن بخش ارسال میگردد ضمن بخش عشایری درباره موارد مربوطه اقدام لازم بعمل خواهد آورد.
توضیحات سند:
١- ایل قشقایی از ایلات منطقه فارس از جمله مخالفان سیاستهای شاه جهت اسکان عشایر و در نتیجه نابودی استقلال آنان از دولت بودند. روابط قشقاییها با شاه و پدرش همواره تیره بود و به همین دلیل مورد آنان محل آزمایش سیاست کلی تخت قابو کردن همه عشایر کشور به شمار میآمد. شورش قشقاییها در اواخر سال ۱۳۴۳ شروع شد و شانزده ماه بعد در پی بمباران پناهگاههای آنان در مناطق کوهستان با ناپالم و دیگر انواع بمبها، به شکست انجامید. مقامات دولتی به فرمانده نظامی جوان آنها، بهمن قشقایی، امان دادند ولی پس از آنکه او خود را تسلیم کرد، در مقابل جوخه آتش قرار گرفت و حس نفرت و کینه آنان را برانگیخت این مساله موجب تیرگی روابط قشقاییها با شاه شد و به دنبال آن رهبران قشقایی، خسرو و ناصر به خارج تبعید شدند. بختیار طی اقامت خود در اروپا کوشید با قشقائیها ارتباط برقرار نماید و با تأکید به اصل و نسب خود و وضعیت ایلات در ایران از فرصتها بهره ببرد. گزارشهای متعددی از نمایندگیهای ساواک در کشورهای اروپایی مبنی بر وجود ارتباط و همکاری میان بختیار و قشقائیها ارسال میشد. مجموعه این اسناد حاکی از آن است که پیوندی متزلزل و شکننده میان آنها برقرار بوده و گاهگاه متعرض عملکرد و رویه یکدیگر میشدند. اما در مجموع نوعی اتحاد و ارتباط تاکتیکی میان آنها برقرار بود.
2- راجع به این بخش از سخنان گزارشگر ساواک هیچگونه سند و مدرک موثقی وجود ندارد و اصولاً هیچ گاه آمریکا از امام خمینی (ره) پشتیبانی نکرده است.
منبع:
کتاب
سپهبد تیمور بختیار به روایت اسناد ساواک، جلد اول، اولین رئیس ساواک صفحه 233
