صفحه قبل برو به صفحه
صفحه بعد

جلسه هیئت خامس آل‌عبا در منزل جعفر مروتی واقع در خیابان ابطحی

تاریخ سند: 7 اردیبهشت 1353

جلسه هیئت خامس آل‌عبا در منزل جعفر مروتی واقع در خیابان ابطحی

متن سند:

از: 20ﻫ ر تاریخ:7 /2 /1353
به: 20ﻫ12 شماره: 1227 /20ﻫ ر
موضوع: تشکیل جلسه هیئت خامس آل‌عبا
عطف 12496/ﻫ12 ـ 21 /12 /52

ساعت 1930 مورخه 5 /2 /53 جلسه هیئت خامس آل‌عبا در منزل جعفر مروتی واقع در خیابان ابطحی (منشعب از خیابان سیمان ری) کوچه جنب مسجد تشکیل گردید. ابتدا آیاتی چند از کلام‌اله مجید قرائت گردید و آنگاه آقای نعیم‌آبادی به منبر رفت و پس از ذکر مقدمه‌ای موضوع گوشت یخ‌زده را عنوان1 و درباره تحریم گوشت یخ‌زده از ناحیه آیت‌اله گلپایگانی2 مطالبی ایراد و اضافه نمود زمانی مهاتما گاندی3 رهبر هندوستان اعلام نمود هیچ‌کس اجناس انگلیسی را خریداری ننماید و در این راه مبارزه شدیدی آغاز گردید و ملت هندوستان از خرید مایحتاج خود که مارک انگلیسی را داشت خودداری می‌کردند لذا ملت باید از رهبران دینی خود پیروی کنند مگر چه اشکالی دارد که مردم مدتی گوشت نخورند تا گوشت تازه در اختیارشان بگذارند. در این موضع حاج طاهر علیخانلو سرپرست هیئت خامس آل عبا خطاب به نعیم‌آبادی اظهار داشت خواهش می‌کنم وارد سیاست نشوید.4
نظریه شنبه ـ بعد از تذکر حاج طاهرعلی‌خانلو آقای نعیم‌آبادی مطلب برخلافی اظهار ننمود.
نظریه سه‌شنبه ـ گزارش و نظریه شنبه مورد تایید است و طبق تحقیقات معموله اهالی شهرری کم و بیش از تحریم گوشت یخ‌زده وسیله آقای گلپایگانی مطلع گردیده‌اند و رغبتی به مصرف گوشت یخ‌زده از خود نشان نمی‌دهند. بومی
نظریه 20ﻫ ر ـ نظریه سه‌شنبه مورد تایید است. ضمناً مشخصات بیشتر نعیم‌آبادی را به شرح نام غلامعلی شهرت نعیم‌‌آبادی دامغانی فرزند قدرت‌اله ساکن تهران به عرض می‌رساند. با عطف توجه به مفاد امریه 15722 /20ﻫ12 ـ 3 /2 /53 اصلح است در مورد نامبرده فوق اقدام لازم معمول گردد. مرآت
ساعت 1200 تلفنگرام گردیده است.
نظریه یکشنبه 20ﻫ12ـ مفاد این خبر طی شماره فوق قبلاً به صورت تلفنگرام به 312 اعلام گردیده است.

توضیحات سند:

1. آیت‌الله نعیم آبادی در توضیحی راجع به منابرش و همچنین تحریم گوشت های صادراتی می گوید:«سبک‌کار من دستگاه را عصبانی می‌کرد. دستگاه ساواک هم بسیار توسعه‌یافته و حاضر در همه شئون زندگی مردم بود. سالی که گوشت میته[غیر ذبح شرعی و مردار] را در ایران وارد کردند، درواقع گوشت حرام فاسد را می خواستند به خورد مردم بدهند. من در یک جلسه ای رسماً از مردم خواستم به جنگ این حرکت ناشایست رژیم بروند برای همین گفتم همان‌گونه که گاندی با مبارزه منفی گفت لباس انگلیسی نپوشید و پارچه های انگلیسی استفاده نکنید شما هم از این گوشت نجس استفاده نکنید عاقبت پیروز خواهید شد.» خاطرات آیت‌الله نعیم آبادی، پیشین، 45
2. آیت‌الله العظمی سیدمحمدرضا گلپایگانی، فرزند سید محمد باقر در سال 1275 ﻫ ش در روستای گوگد در شش کیلومتری گلپایگان دیده به جهان گشود. تحصیلات مقدماتی را نزد پدر، آیت‌الله ملاتقی گوگدی‌، آقا ضیاءالدین اراکی و آیت‌الله شیخ عبدالکریم حائری یزدی گذرانید. پس از تأسیس حوزه علمیه قم‌، به دعوت آیت‌الله العظمی حائری یزدی به قم رفت و مدارج عالی علوم حوزوی را در این شهر کسب نمود. تبحر ایشان در علم فقه موجب شد که هفتاد سال مدرس این علم در حوزه علمیه قم باشد. وی همچنین از مهاجرت علماء و زعمای حوزه علمیه نجف به قم در سال 1302 کمال بهره را برد و برای مدتی هر چند کوتاه از محضر درس برخی از آنان همچون آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی‌، آیت‌الله نائینی و غروی اصفهانی بهره‌مند گردید. با درگذشت آیت‌الله حائری‌، آقای گلپایگانی مسئولیتهای سنگین‌تری را متقبل شد و به تدریس دروس خارج فقه و اصول همت گماشت و تا پیش از ارتحال‌، همواره کلاس درس خارج معظم‌له در مسجد اعظم قم‌، یکی از بزرگترین مکاتب تدریس علوم دینی بود. در پی درگذشت آیت‌الله بروجردی نیز بخش اعظم وظائف آن عالم ربانی در اداره حوزه علمیه قم به ایشان واگذار شد. با شروع نهضت اسلامی مردم ایران به رهبری حضرت امام خمینی (ره) ایشان همواره حامی نهضت و پشتیبان امام بود. بیشتر اعلامیه‌های مراجع در مسیر مبارزه با رژیم شاه را امضا می‌کرد و در جلساتی که علمای قم در اوایل نهضت تشکیل می‌دادند، شرکت می‌نمود. همگام با امام و دیگر مراجع‌، عید 1342 را به دلیل اصرار رژیم بر اجرای لوایح ششگانه (انقلاب سفید) تحریم و بعد از تبعید امام به ترکیه (1343) از این اقدام رژیم به شدت ابراز ناخشنودی کرد. واکنشهای سیاسی حضرت آیت‌الله العظمی گلپایگانی نسبت به مسائل روز ایران و جهان اسلام‌، باعث می‌شد رژیم پهلوی همواره از موضع‌گیریهای ایشان بیمناک باشد. مراسم نیایشی که ایشان در سال 1352 برای پیروزی مسلمانان در جنگ با اسرائیل برپا کرد، در آن زمان واکنش قابل توجهی به همراه داشت‌. اعلامیه‌هایی که علیه رژیم شاه در مناسبتهای مختلف به ویژه در سالهای 56 و 57 از سوی ایشان صادر می‌شد، تنور مبارزه مردم را علیه رژیم شاه گرم نگاه می‌داشت‌. در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی در زمستان 1357 ایشان با انتشار اعلامیه‌هایی از ارتش خواست که به ملت بپیوندد و اعلام کرد: «هر کس مردم را به گلوله ببندد، قرآن را به گلوله بسته است‌.» پس از پیروزی انقلاب اسلامی در مقاطع حساس شاهد حمایت ایشان از نظام اسلامی و جمهوری اسلامی بوده‌ایم‌. در طول جنگ تحمیلی نیز همواره مشوق رزمندگان اسلام بود و بارها نمایندگان ایشان برای تقویت روحیه رزمندگان به جبهه رفتند. در تمام انتخابات در صحنه بود و مردم را تشویق و ترغیب به رأی دادن می‌کرد. ایشان علاوه بر انجام اقدامات خیریه از قبیل احداث مدارس‌، بیمارستانها و سایر خدمات عام‌المنفعه‌، چندین اثر تألیفی از خود به یادگار گذاشته‌اند که از آن جمله است: حاشیه بر عروۀ‌الوثقی‌، حاشیه بر رسائل‌، مناسک حج‌، تألیفی در فقه و کتابی در اصول‌. حضرت آیت‌الله العظمی گلپایگانی در 19 آذر 1372 به ملکوت اعلی پیوست و پس از تشییع پرشکوه در تهران و قم‌، در جوار حضرت معصومه (سلام‌الله علیها‌) به خاک سپرده شد.
ر. ک : حضرت آیت‌الله العظمی حاج سید محمدرضا گلپایگانی، به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی
3. موهنداس کرمچند گاندی، پیشوا و بانی استقلال هند در سال 1869 میلادی تولد یافت‌. او وکیل دعاوی بود و از همان ابتدای جوانی چنان از فجایع استعمار انگلیس در وطنش متأثر شد که زندگی خویش را وقف مبارزه و ریشه کنی استعمار انگلیس از هند کرد. او که تجارب فراوانی از شکست مبارزات ضد استعماری مبارزان قبلی داشت‌، بجای قیام مسلحانه که در شرایط آن روز به شکست منتهی می‌شد، حربۀ برنده‌تری به نام «مقاومت منفی‌» را انتخاب کرد؛ یعنی هر چیزی و هر کاری را که اندک نفعی یا کمکی به دشمن می‌رساند، از او دریغ داریم و سیستم اداری و مملکتی استعمار را بدون توسل به روز مختل کنیم‌. در سال 1920 گاندی برای میلیونها هموطن خود که از استعمار انگلیس به جان آمده بودند، به صورت یک قهرمان و یک نیمه خدا در آمده بود و او را «مهاتما» (روح بزرگ‌) لقب دادند. انگلیسی‌ها بارها او را به زندان افکندند، ولی هر بار که گاندی به زندان می‌رفت بر کثرت طرفدارانش افزوده می‌شد. او در زندان هم به حربۀ مقاومت منفی متوسل شده و دست به روزه‌های طولانی 40ـ30 روزه که در تاریخ زندان بی سابقه بود، می‌زد و بدین ترتیب انگلیسی‌ها‌ مجبور به آزاد کردن او می‌شدند. سرانجام پس از مبارزات طولانی در سال 1947 هند به استقلال رسید. از جمله خصوصیات برجستۀ «گاندی‌» این بود که در کشوری که ده‌ها فرقۀ مختلف مذهبی و نژادی وجود داشت‌، پیوسته برای دوستی و برادری میان پیروان آنها تبلیغ و تلاش می‌کرد و می‌کوشید تا تعصب مذهبی و نژادی مایه تفرقه و جدایی ملت بزرگ هند نشود. در ژانویۀ سال 1948 یک متعصب مذهبی‌، رهبر بزرگ هند را ترور کرد. در استقلال کشورهایی چون اندونزی‌، منطقه هندوچین و سراسر قارۀ آفریقا کم و بیش از مبارزات استقلال طلبانۀ «گاندی‌» الهام گرفته است‌.
ر. ک‌: سیمای نامداران‌، حسام الدین امامی‌، صص 296 ـ 295.
4. این تذکر نشان می‌دهد که آیت‌الله نعیم‌آبادی برای عدم ورود به مباحث سیاسی به شدت تحت فشار بوده است.

منبع:

کتاب آیت‌الله غلامعلی نعیم‌آبادی به روایت اسناد ساواک صفحه 56
صفحه قبل برو به صفحه
صفحه بعد
کلیه حقوق این پایگاه برای مرکز بررسی اسناد تاریخی محفوظ است. استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.