نامبرده بالا مورخه 25/1/47 پس از خاتمه محکومیت آزاد
تاریخ سند: 28 فروردین 1347
نامبرده بالا مورخه 25/1/47 پس از خاتمه محکومیت آزاد
متن سند:
شماره: 1340-12-457 تاریخ:28 /1 /1347از: شهربانی کل کشور(اداره اطلاعات)
به: تیمسار ریاست سازمان اطلاعات و امنیت کشور
درباره: محمدعلی روحانی‌فرد فرزند میرزا
نامبرده بالا مورخه 25 /1 /47 پس از خاتمه محکومیت آزاد و نشانی محل سکونت خود را گرگان قریه ایلوار یا مشهد مدرسه خیرات‌خان تعیین نموده است. ع
رئیس شهربانی کل کشور . سپهبد مبصر1
از طرف سرلشکر صمدیانپور2
آقای صابری مراتب به ساواک‌های مازندران و خراسان منعکس شده است
با پرونده ارائه شود 29 /1 /47
فعلاً بایگانی شود 15263
توضیحات سند:
1. محسن مبصر، فرزند عبدالعلى در سال 1296 ﻫ ش در تبریز به دنیا آمد. در سال 1315 دبیرستان نظام را در تبریز به پایان رسانید و پس از طى دانشکده افسرى در سال 1317 با درجه ستوان دومى رسته توپخانه وارد ارتش شد. او فعالیت اطلاعاتى خود را به عنوان افسر رکن 2 ستاد لشکر 2 آغاز کرد و سپس افسر دایره تجسس ستاد ارتش شد. مبصر به عنوان یک افسر فعال اطلاعاتى در همین سال‌ها مورد توجه سرویس جاسوسى انگلستان و عوامل آن در ارتش قرار گرفت و راه تصدى مشاغل حساس به رویش گشوده شد. ابتدا رئیس رکن 3 ستاد لشکر 19 (اهواز) و سپس رئیس بازرسى صنایع نظامى شد و پس از آن در پست حساس ریاست تجسس و اطلاعات رکن 2 ستاد ارتش قرار گرفت. او در توطئه کودتاى 25 ـ 28 مرداد 1332 از مهره‌هاى مؤثر بود و طبق گزارش ساواک، از طریق شعبه تجسس رکن دوم ارتش به دستگیرى و شکنجه مبارزان مى‌پرداخت و دستورات را مستقیماً از مستشاران آمریکایى دریافت مى‌کرد. او در چند نقطه تهران، چندین مرکز شکنجه مخفى ایجاد کرد و جهت گرفتن اعتراف از زندانیان و ترفیع درجه و انعام، از هیچ‌گونه شکنجه‌اى مضایقه نمى‌کرد. وی پس از کودتا به ریاست ستاد فرماندارى نظامى تهران و راه‌آهن رسید و در کنار تیمور بختیار در سرکوب نیروهاى ضد رژیم نقش فعال داشت. در تاریخ 8 /7 /1335 به ساواک مأمور شد و ریاست حفاظت ساواک را به عهده‌دار گرفت. مبصر به عنوان رئیس هیأت وابستگى‌هاى نظامى ایران در کشورهاى عربى به بغداد رفت و تا بهمن 1337 در این پست بود. در بازگشت به تهران پس از مدتى رئیس پلیس تهران و سپس معاون شهربانى کل کشور شد و پس از نصیرى به ریاست شهربانى کل کشور رسید. در سال 1347 بنا به دعوت محرمانه پلیس رژیم صهیونیستى از آن کشور بازدید و در زمان تصدى ریاست شهربانى، به ساخت زندان قزل حصار اقدام کرد. مبصر حدود شش سال (1343 لغایت 1349) در این سمت بود. در پى بروز اختلاف بین او و نصیرى و درخواست اشرف پهلوى، مبصر از شهربانى کنار گذاشته شد. پس از برکنارى، در خرداد 1351 به معاونت نخست وزیر و سرپرستى سازمان دفاع غیر نظامى منصوب و در 29 /6 /1352 بازنشسته شد. مبصر به اخاذى، سوءاستفاده‌هاى مالى، قاچاق مواد مخدر و فساد اشتهار داشت. وى در جریان انقلاب اسلامى به طور قاچاق به ترکیه رفت و از آنجا راهى انگلیس شد. مبصر در سال 1375 در سن 79 سالگی درگذشت. وی خاطراتش را با نام: خاطرات سپهبد محسن مبصر رئیس شهربانی کل کشور منتشر کرده است.ر. ک : ظهور و سقوط سلطنت پهلوى، خاطرات حسین فردوست، ج 2
2. صمد صمدیانپور، فرزند محمدجعفر در سال 1298ﻫ ش در تبریز به دنیا آمد. دوران تحصیل خود را با اخذ دیپلم علمی، گواهینامه‌ی دانشکده افسری، گواهینامه‌ی دوره‌ی عالی پیاده دانشگاه نظامی و گواهینامه‌ی دوره‌ی کوتاه اطلاعات پشت سر گذاشت. صمدیانپور در سال 1317 خدمات دولتی خود را در ارتش آغاز کرد و در فاصله سال‌های 37 ـ 1336 طی دوره‌ای در دانشگاه جنگ با زبان فرانسه آشنا و در سال 1338 با سمت معاون یکم دفتر ویژه‌ی اطلاعات گارد شاهنشاهی، از ساواک به گارد منتقل شد. او از تاریخ 1 /12 /1339 به آجودان کل نیروی زمینی رفت، از همان تاریخ مأمور خدمت در شهربانی کل کشور شد، مدتی ریاست اداره‌ی اطلاعات را به عهده گرفت و طی سال‌های 1341 و 1342 جانشین وقت ریاست شهربانی بود. نامبرده در سال 1348 با درجه‌ی سرلشکری به عنوان قائم‌مقام شهربانی کل کشور و سپس با درجه‌ی سپهبدی به ریاست کل شهربانی منصوب شد و در این سمت تا پیروزی انقلاب اسلامی به سرکوبی مردم مشغول بود. وی در جریان انقلاب اسلامی به انگلستان گریخت و پس از مدتی به علت بیماری درگذشت.
(اسناد ساواک ـ پرونده انفرادی)