تاریخ سند: 26 دی 1357
گزارش وقایع و حوادث حوزه فرمانداری نظامی تهران و حومه
متن سند:
مدت : از ساعت 0800 روز 26 /10 /1357 الی ساعت 1700 روز
26 /10 /1357
1ـ ضد اطلاعات وابسته
الف : در ساعت 1513 روز 25 /10 /1357 در خیابان فرح آباد ژاله خیابان
پرواز اعلامیه ای به شرح زیر به دیوار نصب گردیده بود.
همبستگی با ملت قهرمان ایران و اعتراض به قتل عام 7 نفر همافر در سحرگاه
روز شنبه 23 /10 /1357
ما همافران ن ه ش، زمینی و دریائی تا سرنگونی رژیم طاغوتی دست به اعتصاب
غذا زده ایم : پیروز باد ملت قهرمان و مجاهدین خلق ایران، برافراشته باد پرچم
جمهوری اسلام، پاینده باد رهبر بزرگ خمینی
(مراتب به فرمانداری نظامی منطقه مربوطه جهت جمع آوری اعلامیه و ارسال آن
به ستاد فرمانداری نظامی تهران و حومه ابلاغ گردید.)
ب : در ساعت 1800 الی 1900 روز 25 /10 /1357 سه نفر سرباز مستقر در پل
جوادیه (سکوی نظامی راه آهن) در حیطه کلانتری 17 جلوی عابرین و
اتومبیل های عبوری را گرفته و از آنها می خواستند که بر علیه کد 66 شعار
دهند.
1
(مراتب جهت گزارش چگونگی و اقدام لازم به منطقه فرمانداری نظامی مربوطه
ابلاغ گردید.)
2ـ تظاهرات انجام شده در تهران در روز 26 /10 /1357
الف : برابر گزارش منطقه یک در ساعت 1030 تظاهراتی در خیابان سمنگان
انجام که به وسیله مأمورین فرمانداری نظامی تظاهرکنندگان متفرق و سه نفر
دستگیر گردیدند.
ب : برابر گزارش دژبان مرکز در ساعت 1040 حدود 1000 نفر از میدان
فردوسی به طرف دانشگاه در حرکت بودند.
(فرمانداری نظامی منطقه مربوطه
در جریان بود)
پ : برابر گزارش منطقه 2 در ساعت 1120 حدود 20000 نفر از خیابان ششم
بهمن به طرف دانشگاه تهران در حرکت بودند (فرمانداری نظامی منطقه مربوطه
در جریان بود)
ت : برابر گزارش افسر شناسائی هوائی در ساعت 1155 حدود 15000 نفر در
دانشگاه تهران تجمع نموده بودند.
ث : برابر گزارش منطقه 5 در ساعت 1035 حدود 2000 نفر در داخل
دادگستری اجتماع نموده بودند.
ج : برابر گزارش افسر شناسائی هوائی در ساعت 1150 حدود 5000 نفر در
مقابل ارک تظاهرات نمودند و فرمانداری نظامی منطقه مربوطه در جریان بود.
ج : برابر گزارش منطقه 7 در ساعت 1030 حدود 3000 نفر در جوادیه راه آهن
تظاهرات نمودند.
(مراتب به فرمانداری نظامی منطقه مربوطه ابلاغ گردید.)
ح : برابر گزارش منطقه شهر ری در ساعت 1145 حدود 4000 نفر در بهشت
زهرا تجمع و تظاهرات نمودند.
خ : برابر گزارش منطقه شمیرانات در ساعت 1030 حدود 5000 نفر در
دانشکده فرح تظاهرات نمودند.
د : برابر گزارش منطقه شمیرانات در ساعت 1115 حدود 400 نفر در بازار
تجریش تظاهرات نمودند.
ذ : برابر گزارش منطقه شمیرانات در ساعت 1125 اطلاع داده شد که در آدرس
نیاوران کوچه دکتر زندی پلاک 26 طبقه اول سرهنگ آرتور دبلیو فاین هات
رئیس مستشاری ستاد بزرگ ارتشتاران در اتاقش حلق آویز شده است (جریان
تحت بررسی است.
1)
ر : برابر اعلام رادیو تهران در ساعت 1200 آقای شاهپور بختیار با اخذ 149
رای موافق از مجلس به کاخ نخست وزیری رهسپار شد.
2
ز : برابر گزارش رکن 2 فرمانداری نظامی در ساعت 1230 حدود 200 نفر که
اغلب آنها زن بودند در خیابان های تاج و میدان کندی تظاهرات نمودند.
(فرمانداری نظامی منطقه در جریان بود.)
ژ : برابر گزارش منطقه شمیرانات عده ای در میدان محسنی قصد داشتند مجسمه
اعلیحضرت شاهنشاه آریامهر را پائین بیاورند3 (مراتب به فرمانداری نظامی
منطقه مربوطه جهت حفاظت کامل ابلاغ شد.)
3ـ تهدیدات
در روزجاری تعدادی از افسران و درجه داران و کارمندان نیروهای مسلح
شاهنشاهی و انتظامی پس از چند روز که تهدیدات قطع شده بود مجددا مورد
تهدید قرار گرفته حتی تعدادی از آنها مورد حمله اخلالگران واقع شده اند.
باتوجه به این که در رسانه های گروهی و مطبوعات به وسیله اشخاص مورد
اعتماد از مردم خواسته شده که از تهدید و حمله به پرسنل نیروهای مسلح خودداری شود و ارتش در
ظاهر از پشتیبانی مردم تا حدی برخوردار شده چنین به نظر می رسد که تهدیدکنندگان از طرفداران
کمونیسم می باشند و هدف آنها از این تهدیدات به شرح زیر می باشد.
الف : روبرو قرار دادن ارتش با مردم و عدم پشتیبانی مردم از ارتش و ایجاد نارضایتی در بین مردم و
ارتش.
ب : تضعیف روحیه پرسنل نیروهای مسلح شاهنشاهی با کشتن آنها و به آتش کشیدن منازل و وسایل آنها.
پ : بدبین کردن درجه داران و افسران نسبت به فرماندهان به علت این که نتوانسته اند نسبت به تأمین آنها
اقدام کنند.
ت : اجبار به همکاری با تهدیدکنندگان (برای نجات جان خود و فرزندانشان)
معاون و رئیس ستاد فرمانداری نظامی تهران و حومه ـ سرلشگر رضا ناجی
26 /10 /57
توضیحات سند:
1ـ خبری که در بند الف این
بولتن آمده، شاید دهها بار در
نقاط مختلف تهران تکرار شد.
در این ساعات تهران شاهد
جشن بزرگ و ملی بود.
پس از
ماهها غمخواری و شهادت
مردم، این نخستین باری بود که
تظاهرات خودجوش مردم با
شادمانی و سرور همراه می شد.
«به محض این که خبر رفتن شاه
در تهران پخش شد، صحنه های
وجد و سرور بر پا گردید و
هزاران نفر وارد خیابان ها شدند
و می خواندند و می رقصیدند و
بوق های اتومبیل های خود را به
صدا در می آوردند و این
صحنه ها در بسیاری از شهرها و
قصبات دیگر در سراسر کشور
منعکس گردید و سربازان به
کناری ایستاده بودند و بعضی از
آنها در ابراز وجد و سرور به
مردم می پیوستند.
» (انقلاب
ایران به روایت رادیو بی بی
سی، صص 335 و 336)
1ـ روزنامه ها در این مورد
نوشتند : «یک افسر عالی مقام
مستشاری امریکا در شمیران به
طرز مرموزی کشته شد.
وی
سرهنگ آرتور.
دبلیو هاین هات
نام داشت و رئیس ستاد بزرگ
مستشاری ارتش در ایران
بود...
به دستور سرپرست
دادسرای شمیران هیچ کس حتی
مأموران اجازه ورود به خانه
سرهنگ امریکایی را ندارند.
»
(کیهان، ش 10614، ص 1)
2ـ از 205 نماینده حاضر در
جلسه، 149 نفر به دولت شاپور
بختیار رأی اعتماد دادند ؛ 43
نفر رأی مخالف و 13 نفر رأی
ممتنع.
جالب است که شاپور
بختیار معتقد بود نمایندگان
مجلس، اجتماعی مبتذل هستند
که به برکت ساواک زیر سقف
مجلس جمع شده اند.
(یک
رنگی، ص 186) او رأی همین
جمع مبتذل را در سخنرانی های
خود، کسب قانونی مقام نخست
وزیری می نامید!
3ـ امروز (26 /10 /57) تقریبا
همه مجسمه های شاه و پدرش
در مجامع عمومی تهران پایین
کشیده شد که در بولتنهای بعدی
خواهید خواند.
منبع:
کتاب
شاپور بختیار به روایت اسناد ساواک صفحه 624


