تاریخ سند: 8 شهریور 1346
درباره: اسامی مدعوین
متن سند:
شماره:187 /02-403 8-2
تاریخ: 8 /6 /46
درباره: اسامی مدعوین
تیمسار ریاست شورایعالی تاجگذاری
نظر به اینکه تعداد مدعوین شرکت کننده در مراسم سان و رژه روز پنجم آبان ماه و همچنین صورت اسامی اشخاصی که در شب نشینی و شام باشگاه افسران ارتش شاهنشاهی شرکت خواهند نمود مورد احتیاج میباشد مقرر فرمایید نسبت به تسریع در ارسال اسامی مدعوین مشروحه بالا اقدام مقتضی معمول دارند.
رئیس ستاد بزرگ
ارتشتاران
ارتشبد دکتر بهرام آریانا1
توضیحات سند:
_
1ـ حسین منوچهری معروف به بهرام آریانا فرزند صدرالدین در سال 1285 شمسی در تهران به دنیا آمد. نسب مادری او به منوچهرخان معتمدالدوله والی اصفهان میرسد که به حمایت از علی محمد باب مشهور بود و در سرکوب ایلات و عشایر جنوب به ویژه ایلات بختیاری و ممسنی، به عنوان یکی از کارگزاران قسی القلب دوران قاجاریه شهرت داشت. آریانا در سال 1304 به دانشکده افسری رفت. او با خسرو روزبه دوستی صمیمانه داشت. در جنگ جهانی دوم به نازیسم و هیتلریسم گرایش پیدا کرد و به همکاری با حزب کبود حبیب الله نوبخت پرداخت که به همین علت در زمان اشغال ایران توسط متفقین به همراه فضلالله زاهدی حسن بقایی و نادر باتمانقلیچ مدت کوتاهی، بازداشت شد. بعد از شهریور 1320 وی که از وابستگان حسن ارفع و از اعضای حزب او که مهمترین پایگاه انگلستان در ایران بود، به شمار میرفت، در دستگاه وی به ریاست رکن یکم ستاد ارتش رسید. آریانا که به علت گرایشات شدید باستانگرایانه در سال 1329 نام و شهرت خود را از حسین منوچهری به بهرام آریانا تغییر داده بود، در ارتش استفاده از واژههای عربی را منع نمود. او به صراحت نسبت به اسلام و قرآن اهانت میکرد و شاهنامه فردوسی را کتاب آسمانی میدانست. وی در دوران حکومت مصدق به عنوان وابسته نظامی به فرانسه رفت و پس از کودتای ننگین 28 مرداد، به عنوان فرمانده نیروی زمینی، فرماندهی لشکر یک گارد و ژنرال آجودان شاه، فعالیت کرد. در اسفند ماه 1341 به علت شناختی که از سوابق معتمدالدوله ـ جد مادری وی ـ در سرکوب عشایر در دسترس بود، به عنوان فرمانده عملیات سرکوب شورش عشایر فارس، انتخاب شد و با شیوههای خشن از جمله بمباران هوایی منطقه، این مأموریت را به انجام رساند و مورد توجه گراتیان یاتسویچ ـ افسر اطلاعاتی سیا در ایران قرار گرفت و در سال 1344 به ریاست ستاد ارتش رسید و تا سال 1348 در این سمت، باقی ماند. آریانا که در سال 1357 در اوج حرکتهای مردمی برای مقابله با انقلاب اسلامی، از دست اندرکاران تظاهرات حمایت از قانون اساسی بود، پس از پیروزی انقلاب اسلامی به پاریس گریخت و با حمایت سازمانهای جاسوسی غرب، به فعالیت علیه انقلاب اسلامی مشغول شد. وی با گرفتن یک میلیون دلار از شاپور ریپورتر، به سازماندهی ارتشیان فراری اقدام کرد و ابتدا در شهر یارولی عراق در نزدیکی مرزهای ایران به خرابکاری پرداخت که پس از شروع جنگ تحمیلی این پایگاه را به نزدیکی دریاچه وان در کشور ترکیه منتقل کرد. بهرام آریانا که به پوچی تلاشهای خود پی برده بود، پس از چندی به پاریس بازگشت و در سال1365 در آن شهر درگذشت.
منبع:
کتاب
جشن تاجگذاری صفحه 201
