موضوع: محمدعلی سلمانی ایلواری(روحانی)
تاریخ سند: 3 مرداد 1343
موضوع: محمدعلی سلمانی ایلواری(روحانی)
متن سند:
فرستنده: اداره کل سوم1 تاریخ: 3 /5 /1343گیرنده: ساواک مازندران (ساری) شماره: 15393 /321
موضوع: محمدعلی سلمانی ایلواری(روحانی)
عطف 2598 /2 ﻫ ـ 25 /4 /43
خواهشمند است دستور فرمائید سر انجام کار نامبرده بالا را اعلام نمایند.ت
مدیر کل اداره سوم – مقدم2
از طرف
تهیه کننده مقدم‌فر 3 /5 /43
بررسی کننده شهابی
رئیس بخش 321 امینی
رئیس اداره دوم نثری
توضیحات سند:
1. اداره سوم: از میان ادارات کل نه‌گانه ساواک، اداره کل سوم مسئولیت امنیت داخلی کشور و تعیین مدیر کل را عهده‌دار بود، مهمترین اداره کل عملیاتی ساواک بود، گسترده‌ترین تشکیلات را داشت و زیر نظر رئیس ساواک اداره می‌شد. وظیفه اصلی این اداره کسب اطلاعات و عملیات ضد براندازی بود و به علت اهمیت آن در مواردی عملیات خارج از کشور را هم برعهده می‌گرفت که معروفترین نمونه آن قتل تیمور بختیار در عراق بود. اداره کل سوم دارای یک دبیرخانه و چهار اداره بود. اداره اول آن مسئولیت کنترل و سرکوبی تمام سازمانهای سیاسی و صنفی مخالف رژیم را داشت و همه شکنجه‌گران در این اداره بودند. دفتر ساواک در ژنو که امورخارجه را اداره می‌کرد و امور سفارتخانه‌ها را از لحاظ ساواک تحت‌نظر داشت وابسته به اداره یکم بود. اداره دوم امور مطبوعات داخلی، سازمانهای دولتی و کارگری، تعاونی‌ها، حزب رستاخیز و مجلسین را زیر پوشش داشت. اداره سوم مسئول تهیه آرشیو فیش و بایگانی بود و ادارۀ چهارم مسئولیت سانسور، تهیه مسایل آموزشی، عملیات ویژه و مسایل قضایی ساواک بود. مدیران اداره کل سوم به ترتیب عبارت بودند از: سرتیپ مصطفی امجدی از آغاز تا نیمه 1342، سرهنگ ناصر مقدم تا 1350 و آخرین آنها پرویز ثابتی بود» (ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، فردوست، جلد اول، صفحات 463 و 462 و تاریخ سیاسی معاصر ایران، دکتر سیدجلال‌الدین مدنی، جلد دوم، صفحه 150 و 149)2. ناصر مقدم، فرزند یعقوب در سال 1300 ﻫ ش در تهران به دنیا آمد. تحصیلات نظامى را در دانشکده‌ی افسرى و دانشگاه جنگ و فرماندهى عالى ستاد مشترک به پایان رسانده و علاوه بر تحصیلات نظامى، در رشته‌ی حقوق قضایى از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد. وى مشاغلى چون فرماندهى یگان‌هاى مختلف رزمى و پشتیبانى در ارتش و ریاست اداره‌ی دوم ستاد بزرگ ارتشتاران را به عهده داشت و از افسران مورد پسند و توجه «حسین فردوست» بود و مدتى در دفتر ویژه‌ی اطلاعات به ریاست فردوست اشتغال به کار داشت. مقدم در سال 1340 به ساواک منتقل و به مقام ریاست اداره کل سوم امنیت داخلى منصوب شد. خانه‌هاى امن ساواک در زمان او طرح‌ریزى شده است. حسین فردوست در ارتباط با دست پرورده‌هاى خود چنین مى‌نویسد: «مقدم توانست در وضع اداره دوم ارتش تحولى ایجاد کند، همان طور که قبلاً اداره کل سوم ساواک را بازسازى کرد. تا آن زمان مقدم فردى متواضع و درویش مسلک بود و به همین دلیل در کنار من جزء چهره‌هاى خوشنام و سازنده تلقى مى‌شد. ولى در اداره روحیات مقدم تغییر عجیبى پیدا کرد و او به فردى تجمل‌پرست تبدیل شد. نمونه آن جشن عروسى پسرش و مسافرت به آمریکا و چند تماس با اعضاى سفارت آمریکا و چند مستشار آمریکایى همراه با وعده‌هایى براى آتیه بود که، چنین تغییرى در مقدم به وجود آورد.» مقدم تا درجه‌ی سپهبدى رسید و محمدرضا به علت حوادث انقلاب اسلامى او را رئیس ساواک کرد. وی تماس‌هایى با جبهه‌ی ملى گرفت و سعى کرد انقلاب را مهار کند، ولى به نتیجه‌اى نرسید. پس از پیروزى انقلاب اسلامى مقدم دستگیر و روانه‌ی زندان شد. وی بیست و دوم فروردین ماه 1358 به اعدام محکوم شد.
ر.ک: خاطرات فردوست، ج 1، تهران، انتشارات اطلاعات، صص 424 تا 429
(اسناد ساواک ـ پرونده انفرادى)