با بلوچهای سارقین 3.که درین خط عبور مینمایند دستیار میشویم و شورش درین خط میاندازیم
متن سند:
سواد راپرت بدون امضاء
مورخه- ماه ذی قعده ۱۳۱۴ 1
وزارت جنگ
ارکان حرب لشگر شرق
مکتوب ضمیمه ۲۱۸۸
بعدالعنوان
راپرت محرمانه به عرض میرسانم: چند نفر آخوند ملا در رق شهاباد ناحیه هردنگ2 کمیسیون محرمانه تشکیل دادهاند راجع به حجاب که چنانچه زنهای ما خواسته باشند بیحجاب باشند، با بلوچهای سارقین 3.که درین خط عبور مینمایند دستیار میشویم و شورش درین خط میاندازیم و اشخاص سیاس که کمیسیون داشتند به اسامی ذیل است:
1- شیخ علی اکبر ساکن شهاباد
2-ملا محمد حسن کربلایی محمد حسین شهاباد
3-ملا محمدرضای ملا محمد حسن ملقب به رئیس شهاباد
4-محمد بیگ محمدرضا بیگ کدخدا رق شهاباد
5-علی بیگ محمدرضا بیگ ساکن رق برادر کدخدا
و اشخاص دیگر هم بودند [که] نتوانستم کشف نمایم و این ۵ نفر رئیس ایشان بودند، گویا عبدالله کرمانی سارق هم در کمیسیون بوده ولی درست کشف نشده، محرمانه عرض شد. اسم نگذاشتم، درک نمایند مفقودم مینمایند4.
بی امضاء است
سواد مطابق سواد اصل است
استوار اداری پرویز گرایلی
[امضا]
توضیحات سند:
۱- برابر با اسفند سال ۱۳۱۴ شمسی.
2- هردنگ در بیرجند واقع شده است و موقعیت جغرافیایی آن چنین است: عرض جغرافیایی ۳۲ درجه و ۲۷ دقیقه و طول جغرافیایی ۵۹ درجه و ۱۵ دقیقه. (فرهنگ آبادیها و مکانهای مذهبی کشور، دکتر پاپلی یزدی، صفحه ۵۸۱).
٣- ادعای همراهی با سارقین از اتهاماتی است که به مبارزین برای جلوگیری از فساد زده شده است. رضاخان نیز چنین اتهامی را نپذیرفته و در سند بعد از آن اظهار تعجب نموده است.
۴- این نامه بدون امضا، احتمالا از جمله گزارشهایی است که از طرف جاسوسان منطقه بیرجند برای فرماندهی لشگر شرق ارسال شده است. و یکی از شگردهای دیکتاتوری رضاخان وجود همین جاسوسان متعدد در گوشه و کنار کشور و حتی در روستاها و قصبات بوده است. افراد نامبرده در سند مورد شناسائی قرار نگرفتند.
منبع:
کتاب
تغییر لباس و کشف حجاب به روایت اسناد صفحه 265
