تاریخ سند: 27 خرداد 1357
موضوع: میرزا اروج محمد غفاری1 واعظ مسجد جامع شاهپور
متن سند:
از: شهربانی شاهپور [تاریخ:] 27 /3 /2537[1357]
به: ریاست ساواک خوی
موضوع: میرزا اروج محمد غفاری1 واعظ مسجد جامع شاهپور
پیرو تلفنگرام 2017 – 26 /3 /2537
در بررسیهای لازم معلوم و مشخص گردید که نامبرده بالا به اتفاق میرزا داود محمودزاده2 و میرزا رضا نوحی و حاج سید حسن عربی واعظ مسجد موسی ابن جعفر و حاج حمزه در مسجد جامع حاضر و پس از اجتماع مردم در مسجد میرزا اروج غفاری در بالای منبر سخنرانی و اظهار داشته برابر فتوایی که مجتهدین دادهاند فردا باید مغازهها را بسته و در خانههای خود بنشینند3و در همین موقع تعدادی اعلامیه توسط شخصی به نام میرزا فتحاله واعظ قریه یالقوز آغاج4 بین مردم پرتاب و پخش و ضمناً حجت رزقخواه برابر اظهاراتی که کرده تأسی و حتی به دستور وی در مساجد نوحهخوانی کرده و مأمور گردیده که گفتههای غفاری را به مردم ابلاغ نماید و همچنین علی برزگری نیز به تبعیت از دستور وی به مغازهها رجوع میکرده که مورخه 27 /3 /2537 تعطیل بکنند ـ و اظهارات این دو نفر وضوحاً در اوراق ـ بازجویی درج گردیده موید اقدامات میرزا محمد غفاری در مورد بستن مغازه و تحریک مردم میباشد با توجه به مراتب بالا یک برگ از صورتجلسه تنظیمی درباره گفتههای رزقخواه در مورد بستن مغازهها به وسیله غفاری به پیوست ارسال میگردد خواهشمند است دستور فرمایید از نتیجه اقدامات معموله این شهربانی را نیز آگاه سازند.
جانشین رئیس شهربانی شاهپور. سروان علی امامی
گیرندگان
1ـ تیمسار ریاست اداره اطلاعات شهربانی کشور شاهنشاهی پیرو تلگراف رمز شماره 545 /5 – 26 /3 /2537 جهت آگاهی.
2ـ تیمسار ریاست شهربانی استان آذربایجان باختری رضائیه (اطلاعات)
3ـ فرمانده پادگان شاهپور (2) جهت آگاهی
4ـ فرمانده گروهان ژاندارمری شاهپور جهت آگاهی.
(دست نوشته ناخوانا)
یادداشت: میرزا اروج غفاری مورخه 27 /3 /2537 وسیله ساواک دستگیر و به خوی اعزام گردید. ضمناً برابر اطلاع تلفنی آقای آیینهچی ساعت 13:45 مورخه 1 /4 /2537 [ناخوانا]
______________________
1. حجتالاسلام محمد غفاری از روحانیون مبارز و انقلابی سلماس قبل از پیروزی انقلاب بود. گزارشهای متعددی از ساواک درباره فعالیتهای انقلابی ایشان در دست است. وی که امام جماعت مسجد جامع سلماس بود، سالها در پایان خطبهها برای شاه دعا نمیکرد. پس از سخنرانی وی در اوایل مهرماه 1356، کمیسیون امنیت اجتماعی شهر شاهپور (سلماس) وی را به اتهام مطالب خلاف مصالح ملی و تحریکآمیز در محافل و مجالس مذهبی و اخلال در نظم عمومی به سه سال اقامت اجباری در ایرانشهر (استان سیستان و بلوچستان) تبعید کرد. در بیست و سوم مردادماه 1357 اسناد ساواک به سخنرانیهای تحریکآمیز و دستگیری دوباره اروج محمد غفاری اشاره دارند. ظاهراً آزادی وی به درخواست آیتالله شریعتمداری صورت گرفته بود. در مهرماه 1357 واعظ مسجد جامع شاهپور (سلماس) از مداحان و روضهخوانها خواست به دلیل تقارن ولادت امام رضا (ع) با روز تولد فرح پهلوی، مغازهداران شهر را از نصب پرچم و پخش شیرینی منع کنند. گزارش دیگری سخنرانی تند وی علیه حکومت و مقامات مملکتی را بازتاب داده است. وی در این سخنرانی (3 /9 /57) گفت: من به شما قول میدهم که در این مدت کوتاه رژیم سرنگون خواهد شد و قدرت خمینی است، هر کس خمینی را دوست دارد، صلوات بفرستد. سخنرانی وی در روز تاسوعا در خیابانهای سلماس نیز تند و شدید بود: ما این قاتل را از میان خواهیم برداشت و خدا این ظالم را به زودی به خاک بسپارد. سخنرانی حجتالاسلام غفاری در روز عاشورا نیز شدید و کوبنده بود.
2. میرزا داود محمودزاده(محمودی) از وعاظ انقلابی منطقه بود. وی در مراسم دعا و نیایش روز 21 فروردین ماه1357 که از طرف شهرداری شاهپور (سلماس) در مسجد جامع با شرکت روسای ادارات و مردم برگزار گردید، بهرغم دعوت رسمی از طرف شهرداری شرکت نکرد. سخنرانی وی در مسجد صاحبالزمان شهر شاهپور(سلماس) بسیار تند و انتقادی بود. وی در تعطیلی مغازهها در روزهای نخست فروردین1357، نقش اساسی داشت و مردم را به این کار دعوت میکرد.
3. در اصل: بنشیند
4. یالقوز آغاج: روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان سلماس، استان آذربایجان غربی است. این روستا یکی از روستاهای دهستان لکستان است و در سرشماری سال 1385 مرکز آمار ایران، 1247 نفر (293 خانوار) جمعیت داشته است. این نام را به شکل تحتاللفظی میتوان به تک درخت نارون یا درخت تنها ترجمه کرد.
منبع:
کتاب
پایگاههای انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک، مساجد، مساجد استان آذربایجان غربی- جلد اول صفحه 173
