تاریخ سند: 4 شهریور 1357
دوست عزیزم جناب آقای فرهنگ مهر عضو هیئت امناء بنیاد شهبانو فرح
متن سند:
شماره: 7761 /1 تاریخ: 1 /6 /2537[1357]
دفتر مخصوص علیاحضرت شهبانوی ایران
دوست عزیزم جناب آقای فرهنگ مهر عضو هیئت امناء بنیاد شهبانو فرح
حسب الامر علیاحضرت شهبانوی ایران جلسه هیئت امنای بنیاد شهبانو فرح در ساعت 11 روز شنبه 11 شهریور 2537 در کاخ سعدآباد در پیشگاه مبارکشان تشکیل خواهد شد.
خواهشمند است یک ربع قبل از ساعت مقرر برای شرکت در جلسه فوق در کاخ سعدآباد حضور بهم رسانند.1
رئیس دفتر مخصوص علیاحضرت شهبانوی ایران
توضیحات سند:
1. این جلسه درحالی برگزار شد که ترفندهای رژیم شاهنشاهی مانند تعویض نخستوزیران و دستگیری برخی از رجال بدنام، هیچ تأثیری در حرکت مردم به سوی فروپاشی نظام شاهنشاهی نداشت و درست 6 روز پس از برگزاری این جلسه، واقعۀ خونین 17 شهریور در میدان ژاله تهران شکل گرفت. به دنبال برگزاری نماز عید فطر به امامت شهید آیت الله دکتر محمد مفتح در تپههای قیطریه تهران، حدود سه میلیون نفر در خیابانها دست به راهپیمایی زدند و رهبری این تظاهرات را روحانیت تهران به عهده داشت و بسیار آرام برپا شد و مردم سربازان مستقر در مسیر راهپیمایی را غرق بوسه و گل کردند. عظمت این حرکت به حدی بود که «سولیوان» سفیر آمریکا در ایران نوشت: «راهپیمایی عید فطر، شاه را هم تکان داد. مجدداً روز پنجشنبه، 16 شهریور مردم تهران، بهرغم اطلاعیه دولت مبنی بر ممنوعیت هر نوع تظاهرات، به دعوت روحانیت مبارز تهران به خیابانها ریخته و به سمت قیطریه به میعادگاه روز فطر حرکت کردند. «سولیوان» مینویسد: «شاه که از سرعت سیر حوادث نگران بود، در آن روز فرماندهان نیروهای مسلح را نزد خود فراخواند و یک جلسه طولانی با آنها تشکیل داد. در پایان این جلسه تصمیم گرفته شد در تهران و چند شهر دیگر، حکومت نظامی اعلام شود و تاریخ اجرای مقررات، روز 17 شهریور تعیین گردد (مأموریت در ایران ص 114)، روز جمعه 17 شهریور که بیشتر مردم از اعلام حکومت نظامی بیاطلاع بودند، هزاران نفر در میدان ژاله اجتماع کردند تا تظاهرات دیگری را ترتیب دهند. آنها با مأمورانی مواجه شدند که میدان و خیابانهای اطراف را با سلاحهای خودکار در محاصره داشتند. ناگهان مأموران به سوی آنها آتش گشودند. مردم در حالی که شعار «مرگ برشاه» و «درود برخمینی» میدادند، در خون خویش غلتیدند، دولتیان تعداد کشته شدگان را 95 نفر و مجروحان را 250 نفر اعلام کردند. این در حالی است که هیچگاه تعداد شهیدان و مجروحان میدان شهدا در جمعه خونین مشخص نگردید.
منبع:
کتاب
دکتر فرهنگ مهر به روایت اسناد ساواک صفحه 568
