تاریخ سند: 4 اسفند 1345
در تاریخ 28/11/45 دکتر امیرعلائی در منزل اللهیار صالح ضمن صحبت خصوصی راجع به واقعه 15 خرداد 42 اظهار داشت
متن سند:
از: 312 تاریخ:4 /12 /1345
شماره: 441/د ع
در تاریخ 28 /11 /45 دکتر امیرعلائی در منزل اللهیار صالح ضمن صحبت خصوصی راجع به واقعه 15 خرداد 42 اظهار داشت علیرغم فشار دانشجویان دانشگاه وابسته به جبهه ملی به ویژه ارفع زاده که اصرار داشتند 15 خرداد را تأیید و در روز مزبور افراد جبهه ملی را برای تظاهرات به خیابان بکشیم، به دلیل اینکه این واقعه غیراصولی و ثانیاً شعارهای روحانیون دنیاپسند و منطقی نبود و اگر ما کوچکترین دخالتی در این جریانات میکردیم، مسلماً جز کشتهشدن تعدادی دانشجو و بالمآل ریختن آبروی جبهه ملی در انظار بینالمللی، نتیجه دیگری عاید نمیشد، من با این پیشنهاد مخالفت کردم و اللهیار صالح ضمن تأیید نظریه وی اظهار داشت به طور حتم اگر مطابق خواسته این قبیل دانشجویان عمل شده بود، علاوه بر اینکه یک عده کشته و در هیچ کجا نیز منعکس نمیشد، با توجه به اصلاحات عمیق و اجتماعی و رفورمهائی که در این کشور در جریان بوده و هست، مسلماً مارک ارتجاع بر پیشانی جبهه ملی نقش میبست. سپس ناطق انتقاداتی در مورد واگذاری کارخانههای دولتی به سرمایه داران به عنوان پشتوانه اصلاحات ارضی ایراد و در مقابل این سئوال که چرا تاکنون به دیدن دکتر سحابی نرفته اید اظهار داشت خیلی دلم میخواست لیکن با شرایط فعلی به صلاح نهضتیها نیست و امیرعلائی افزود شخص مهندس بازرگان آدم باسواد و فاضلی است، اما یک عده جوان احساساتی دور وی را گرفته و او را به این روز انداختهاند.
سپس صحبت به انتخابات آینده کشیده شد و اللهیار صالح ضمن اظهار دلسردی از انتخابات مبنی بر اینکه نمایندگان آینده از حالا برگزیده شدهاند، اضافه نمود برفرض که انتخابات هم آزاد باشد، اصولاً وضع مزاجی من طوری است که باید در خانه بنشینم و در خاتمه دکتر امیرعلائی افزود فعلاً در این مملکت نمیشود نفس کشید و مسلماً اگر دست به هر اقدامی بزنیم به سرنوشت دکتر حسین فاطمی دچار خواهیم شد.
نظریه رهبر عملیات.
با توجه به وضع جاری کشور و ترقیات و پیشرفتهای اخیر مملکت، به طور کلی سران جبهه ملی فعلاً هیچ نوع فعالیتی را از طرف افراد این جبهه جایز ندانسته و به استناد اینکه در صورت مبادرت به فعالیت، جز اتلاف نیرو و از دست دادن وجهه خود نتیجه دیگری عایدشان نخواهد شد، سیاست صبر و انتظار را پیش گرفتهاند.
به پرونده اللهیار صالح ضمیمه و ارائه فرمائید.
منبع:
کتاب
اللهیار صالح به روایت اسناد ساواک-جلد دوم صفحه 342